Nieuws

De Streepjescode

Ieder mens is uniek. Zo is ook ieder mens met autisme uniek.

De streepjescode komt uit de methode van Geef-me-de-5. Een praktische methode voor mensen met autisme. Colette de Bruin is de grondlegger van deze methode.

De streepjescode is een hartstikke handig hulpmiddel. Om helder te krijgen wat je als persoon met autisme nodig hebt, is het handig om eigenschappen in kaart te brengen en te visualiseren door middel van een streepjescode. Voor een eigenschap waar je veel last van hebt, zet je een dikke streep. Een eigenschap die je wel hebt, maar waar je minder last van hebt, daarvoor zet je een dun streepje. Waar je geen last van hebt, zet je geen streep.

Het kan zijn dat je zelf niet zo’n last van hebt van een bepaalde eigenschap, maar je omgeving wel. Dus is het iets om rekening mee te houden.

De streepjes zet je voor eigenschappen die te maken hebben met:

  • Beperkingen in de sociale interactie.
  • Beperkingen in de communicatie.
  • Beperkte en zich herhalende, stereotype patronen in gedrag, belangstelling en activiteiten.

Deze beperkingen werken door op verschillende aspecten van de ontwikkeling die onder de streepjescode staat benoemd.[1] Daar zet je dan ook de streepjes bij.

Er zijn ook eigenschappen die laten zien waar je juist goed in bent en die onderdeel zijn van autisme. Zet die streepjes dus ook. Alle streepjes bij elkaar zorgen voor een compleet beeld. Zo is het voor een levensmiddelentechnoloog superhandig om gevoelige smaakzintuigen te hebben. En is het voor een boekhouder cruciaal om handig te zijn met overzichten. Ga niet het overzicht van je boekhouder-met-autisme voorzien van een andere indeling, want dát gaat hij niet leuk vinden. De opleiding voor docent wiskunde kan goed passen bij iemand met autisme, tenzij hij gauw last heeft van overprikkeling. Dan zou ik toch echt een andere opleiding adviseren.

Een praktijkvoorbeeld:

Een studente met autisme & ADHD waaraan ik les heb gegeven, wil altijd alles precies weten. Vooral als het gaat om aanwezigheid van mensen. Zodra ze de kans krijgt, hoort ze je uit. ‘Heb je al een vakantie gepland? Wanneer vertrek je precies? Wanneer kom je terug? Op welke dag ga je dan weer werken?’ En als ze iets te weten wil komen dan kent ze bijna geen rem. Als de drang te groot is dan praat ze zelfs dwars door een ander heen. Is ze daarentegen rustig in haar hoofd dan kan ze het geduld opbrengen om even te wachten. Maar de vraag zal en moet ze stellen. Ze deelt, gevraagd en ongevraagd, de informatie die ze bij anderen heeft weten los te peuteren. Ze doet dit omdat ze een extreem grote behoefte heeft aan duidelijkheid. Vervolgens toetst ze de informatie die ze bij de één krijgt, weer bij een ander. En o wee, als die informatie nét iets anders is dan ze verwacht had. Dan begint het gehele proces weer van voren af aan. Heel vermoeiend voor haar en herhalend vragen levert vaak ergernis op bij anderen. Zo weet ze dus exact wie, wanneer met vakantie gaat. En vaak ook nog waar naar toe. Op welke dag van de week die vakantie ingaat en welke gevolgen dat heeft voor het verdelen van de diensten van de begeleiders van haar woongroep. Je kunt je voorstellen dat haar vasthoudendheid en het blijven vragen, niet altijd even gewaardeerd wordt. Anderzijds, als ik wil weten op welke datum de diploma uitreiking vorig jaar viel, wie denk je dan dat ik de vraag kan stellen?

De drang is beperkend en het talent om data te onthouden is een verrijking. En ik hou ervan om te ontdekken waar de verrijking zit bij mensen. De streepjescode kun je voor ieder persoon met autisme invullen. Of hij nu hoogbegaafd is en autisme heeft, voorheen stoornis van Asperger, of verstandelijk beperkt, dat maakt niet uit. Om het beeld van iemand met autisme nog helderder te krijgen, is het handig om de streepjes toe te lichten. Schrijf uit welk gedrag iemand laat zien en welke aanpak daarbij past. Soms is er helemaal geen ondersteuning nodig maar alleen begrip. Zo simpel kan het zijn. Bijvoorbeeld als iemand zich wil terugtrekken omdat hij overprikkeld is geraakt.

In persoonlijke ingevulde streepjescode geeft ook inzicht wanneer je een studie wil gaan kiezen. Niet alleen de studierichting is daarbij belangrijk. Ook de grootte van onderwijsinstelling evenals de locatie, spelen een belangrijke rol. Hetzelfde geldt voor het zoeken naar een geschikte baan. Dan spelen sfeer, tolerantie en leiderschapsstijl van de manager een belangrijke rol.

Kortom, ieder persoon en iedere streepjescode is dus uniek. Het laat zien waar iemand erkenning, ondersteuning en begrip nodig hebt. Krijg men die erkenning, ondersteuning en begrip, dan is het leven voor hem een stuk gemakkelijker.

Wil je meer lezen over mijn persoonlijke en professionele ervaringen met autisme, kijk dan op mijn website

Wil je meer te weten komen over Geef me de 5 en de boeken van Colette de Bruin, klik dan HIER

[1] Uit: Auti-communicatie, Geef me de 5, Colette de Bruin (2012)

KevinDe Streepjescode

Related Posts